فصل هفتم : کيفيت استيفاء قصاص

ماده 257- قتل عمد موجب قصاص است لکن با رضايت ولی دم و قاتل به مقدار ديه کامله يا به کمتر يا زيادتر از آن تبديل می شود .

ماده 258- هرگاه مردی زنی را به قتل رساند ولی دم حق قصاص قاتل را با پرداخت نصف ديه دارد و در صورت رضايت قاتل می تواند به مقدار ديه يا کمتر يا بيشتر از آن مصالحه نمايد .

ماده 259 – هرگاه کسی که مرتکب قتل موجب قصاص شده است بميرد قصاص و ديه ساقط می شود .

ماده 260 - هرگاه کسی که مرتکب قتل عمد شده است فرار کند و تا هنگام مردن به او دسترسی نباشد پس از مرگ قصاص تبديل به ديه می شود که بايد از مال قاتل پرداخت گردد و چنانچه مالی نداشته باشد از اموال نزديکترين خويشان او بنحو « الاقرب فالاقرب » پرداخت می شود و چنانچه نزديکانی نداشته باشد يا آنها تمکن نداشته باشند ديه از بيت المال پرداخت می گردد .

ماده 261- اولياء دم که قصاص و عفو در اختيار آنهاست همان ورثه مقتولند ، مگر شوهر يا زن که در قصاص و عفو و اجراء اختياری ندارند .

ماده 262 – زن حامله که محکوم به قصاص است نبايد قبل از وضع حمل قصاص شود و پس از وضع حمل چنانچه قصاص موجب هلاکت طفل باشد بايد به تأخير افتد تا خطر مرگ از طفل بر طرف گردد .

ماده 263 – قصاص با آلت کند و غير برنده که موجب آزار مجرم باشد ممنوع است و مثله او نيز جرم است .

ماده 264 – در صورتی که ولی دم متعدد باشد موافقت همه آنها در قصاص لازم است چنانچه همگی خواهان قصاص قاتل باشند قاتل قصاص می شود و اگر بعضی از آنها خواهان قصاص و ديگران خواهان ديه ، خواهان قصاص می توانند قاتل را قصاص کنند لکن بايد سهم ديه ساير اولياء دم را که خواهان ديه هستند بپردازند و اگر بعضی از اولياء دم بطور رايگان عفو کنند ديگران می توانند بعد از پرداخت سهم عفو کنندگان به قاتل ا و را قصاص نمايند .

ماده 265 – ولی دم بعد از ثبوت قصاص با اذن ولی امر می تواند شخصاَ قاتل را قصاص کند و يا و کيل بگيرد .

ماده 266 – اگر مجنی عليه ولی نداشته باشد و يا شناخته نشود و يا به او دسترسی نباشد ولی دم او ولی امر مسلمين است و رئيس قوه قضائيه با استيذان از ولی امر و تفويض اختيار به دادستانهای مربوطه نسبت به تعقيب مجرم و تقاضای قصاص يا ديه حسب مورد اقدام می نمايد .

ماده 267 – هرگاه شخصی يا اشخاصی محکوم به قصاص را رهائی دهند موظف به تحويل دادن وی می باشند و هرگاه به تشخيص قاضی رسيدگی کننده در انجام وظيفه کوتاهی نمايد و حبس وی موثر در الزام يا احضار باشد تا زمان معرفی محکوم به حبس می گردد .

تبصره – چنانچه قاتل قبل از تحويل بميرد يا به نحو ديگری تحويل متعذر شود فرد فراری دهنده ضامن ديه مقتول است .

ماده 268 – چنانچه مجنی عليه قبل از مرگ جانی را از قصاص نفس عفو نمايد حق قصاص ساقط می شود و اولياء دم نمی توانند پس از مرگ او مطالبه قصاص نمايند .